“Menno Fund is niet onze grootste klant, maar wel een bijzondere”

22 mei 2026 – Veel doopsgezinde gemeenten hebben door de jaren heen aardig wat vermogen opgebouwd. Een gift hier, een legaat daar, of de verkoop van een geliefd kerkgebouw. Zet je dat geld zomaar op een spaarrekening, dan knabbelt de inflatie het vermogen langzaam weg. Zélf de beurs opgaan is een optie, maar laten we eerlijk zijn: dat kost zeeën van tijd, parate kennis en stevig toezicht. Niet elke gemeente heeft die luxe in huis.

Precies daarom is Menno Fund in het leven geroepen. Hierin brengen gemeenten en doopsgezinde instellingen hun vermogen samen in één fonds. Het bestuur stippelt de route uit en financiële professionals voeren de missie uit. Hierbij draait het natuurlijk om een gezond rendement, maar minstens zo belangrijk: past de investering wel bij het dopers gedachtegoed?

Eén van de partijen die Menno Fund hierbij helpt, is Index People. Hoe ziet die samenwerking er in de praktijk uit? En hoe zorgen we ervoor dat kerkelijk geld niet alleen financieel slim, maar ook met een zuiver, doopsgezind geweten wordt beheerd?

1. Waarom zou een gemeente haar vermogen via Menno Fund beleggen?

Natuurlijk kán een gemeente zelf gaan pionieren. Maar succesvol beleggen is meer dan even een beleggingsrekening openen. Hoeveel risico durf je te nemen? Welk deel van je geld houd je achter de hand? Hoe houd je de kosten in toom, en misschien wel de lastigste: hoe filter je de investeringen op de waarden van de gemeente?

Menno Fund bundelt het kapitaal van de doopsgezinde gemeenschap. “Daardoor creëren we schaalgrootte,” vertelt Idzard van Eeghen, sinds april de kersverse voorzitter. Gemeenten hoeven zo niet langer zélf het wiel uit te vinden of dagelijks de beurskoersen in de gaten te houden. Het bestuur van Menno Fund bepaalt de uitgangspunten en laat zich bijstaan door financiële experts, waarna Index People dit vertaalt naar de praktijk.

“Dat betekent overigens niet dat gemeenten geen enkele verantwoordelijkheid meer dragen,” benadrukt penningmeester Marc Vos. “Maar ze staan er niet meer alleen voor.” Kortom: Menno Fund is een gezamenlijke route voor gemeenten die hun vermogen toekomstbestendig én in de geest van de doperse waarden willen beheren.

2. Wie bepaalt waar het geld in wordt belegd?

“Ons kompas is het beleggingsstatuut van Menno Fund,” zegt Vos. Dit document beschrijft precies hoe het fonds met vermogen wil omgaan. Het hoofddoel? Zorgen dat het geld op de lange termijn op peil blijft, óók als je inflatie en kosten meerekent. Het fonds mikt op een gemiddeld rendement van 4 procent, maar accepteert dat de beurs soms even schommelt. “De afgelopen drieënhalf jaar rendeerde het belegde vermogen onder beheer bij Index People 29 procent. Dit is omgerekend 7,5% per jaar”, zegt Marc van Maarle van Index People. “Mocht het de komende tijd wat slechter gaan, dan hebben we in elk geval een mooi buffertje opgebouwd.”

De portefeuille is voorzichtig ingericht: ongeveer 40 procent aandelen en 60 procent obligaties. Die obligaties zijn wereldwijd gespreid, maar het fonds probeert te voorkomen dat koersschommelingen van buitenlandse munten het rendement te veel beïnvloeden. Gaat de verhouding tussen aandelen en obligaties te ver uit balans, dan wordt er bijgestuurd. 

Daarnaast kiest Menno Fund overtuigd voor passief beleggen. Geen zenuwachtig aan- en verkopen van losse aandelen om de markt te slim af te zijn, maar investeren via brede ‘aandelenmandjes’ en indextrackers. Dat spreidt de risico’s en houdt de kosten laag.

Voor Index People is het statuut heilig. Frederik Kooij en Guido Hout benadrukken het nog maar eens: de vermogensbeheerder mag geen eigen hobbyprojecten uitvoeren. Elke gekozen investering moet financieel degelijk, breed gespreid, betaalbaar én 100% in lijn met de doopsgezinde principes zijn.

3. Hoe bewaakt Menno Fund dat beleggen past bij het dopers gedachtegoed?

Voor doopsgezinden is geldbeheer allesbehalve een kille berekening. “Waarden als verantwoordelijkheid, eenvoud, gemeenschapszin en geweldloosheid wegen voor ons zwaar,” legt Van Eeghen uit. “Je wilt je vermogen wel zorgvuldig beheren, maar natuurlijk niet verdienen aan wapenhandel, uitbuiting of zware milieuvervuiling.”

Daarom trekt het statuut harde grenzen. Bedrijven die wapensystemen produceren, komen er niet in. Hetzelfde geldt voor tabak, gokken, corruptie en schendingen van mensen- of kinderrechten. Glipt er later toch iets doorheen wat het daglicht niet kan verdragen? Dan gaat het onverbiddelijk in de verkoop.

En dat dit geen loze belofte is, blijkt in de praktijk. Guido Hout: “Ik bekeek laatst via de systemen van Bloomberg wat er precies ‘onder de motorkap’ van een specifiek fonds zat. Dat fonds sloot wapens uit, maar toch dook er een bedrijf op dat veel omzet haalde uit de productie van onderdelen voor (militaire) vliegtuigen. De beheerder was uitgegaan van data van MSCI (een bekende dataleverancier) om te bepalen of dit fonds omzet maakte in de militaire sector, terwijl Index People onderzoek deed op basis van Bloomberg data. Na een gesprek tussen Index People en de beheerder is dit bedrijf uit de portefeuille gehaald. 

Verder moeten fondsen een uitstekend ESG-rapport (gericht op milieu, maatschappij en goed bestuur) of een vergelijkbare beoordeling kunnen overleggen, en sluit Menno Fund zich aan bij de Global Compact-principes van de VN. Maar let op: een ‘duurzaam’ stempel is niet genoeg. Index People blijft continu kritisch meekijken. Verandert een fonds de regels om defensiebedrijven toe te laten? Dan wordt direct herbeoordeeld of dat fonds nog wel bij Menno Fund past.

4. Wat doet Index People precies?

“Wij noemen onszelf een benchmarkspecialist,” legt Marc van Maarle, financieel directeur bij Index People, uit. “Dat houdt in dat we niet zélf aandelen inkopen, anders verliezen we onze onafhankelijkheid. In plaats daarvan speuren we de markt af naar bestaande fondsen die naadloos aansluiten bij de eisen van de klant.”

Voor Menno Fund komt daar een extra uitdaging bij. Het gaat niet alleen om kosten of risicospreiding, maar telkens weer om die ene kritische vraag: past dit wel binnen het doperse statuut? Welke uitsluitingen gelden er? Hoe groen is het fonds écht? En hoe grijpt de fondsbeheerder in als een bedrijf over de schreef gaat? “Menno Fund is niet onze grootste klant, maar wel een bijzondere”, beamen ze bij Index People.

Zeker nu de wereld razendsnel verandert, moet je scherp blijven. Sinds de oorlog in Oekraïne wordt defensie door sommigen als noodzakelijke ‘bescherming’ gezien in plaats van een omstreden sector. Maar voor Menno Fund staat de grens als een huis: wapens zijn en blijven uitgesloten. Van Maarle geeft een recent voorbeeld: “Toen een door Index People gebruikte vermogensbeheerder aangaf ruimte te gaan bieden aan wapens, en daar niets aan veranderd kon worden, hebben we een alternatief aangeboden dat wél bij het statuut past.”

5. Wat gebeurt er als een fonds niet meer past?

Dan is het tijd voor actie. Wanneer nodig zoekt Index People de dialoog op met de fondsbeheerder, een tactiek die in de beleggingswereld engagement heet. Oftewel: proberen het beleid bij te sturen voordat je de boel verkoopt.

Bij passief beleggen is dit een soort kettingreactie. Menno Fund zit niet zelf bij multinationals aan de vergadertafel. Index People spreekt de fondsbeheerders aan, en die voeren op hun beurt de druk op bij bedrijven tijdens aandeelhoudersvergaderingen.

Dat klinkt omslachtig, maar het werkt. Hout: “We worden weleens door fondsaanbieders gevraagd om mee te denken over hun criteria. Mede door onze kritische blik zijn regels rond wapens, gokken en adult entertainment weleens aangescherpt en verdwenen foute bedrijven uit een fonds.”

Toch is die invloed niet grenzeloos. Index People is afhankelijk van wat de markt aanbiedt. Trekt een fondsbeheerder een eigen plan dat haaks staat op de doopsgezinde waarden? Dan zit er maar één ding op: het bestuur adviseren om naar een ander fonds over te stappen.

Het gaat overigens niet alleen maar om ‘nee’ verkopen. “Duurzaam op doperse wijze beleggen heeft ook een positieve kant,” benadrukt Guido Hout. “Binnen de obligatieportefeuille investeren we bijvoorbeeld in green bonds. Dit is geld dat vooraf geoormerkt is voor 100% duurzame doelen, zoals windparken of een beter Europees spoornetwerk. Zo maken we zelfs met passief beleggen een actieve, positieve impact.”

Geen beleggen zonder dilemma’s

Beleggen is en blijft balanceren. Zeker nu defensie weer hoog op de Europese agenda staat, is geweldmijdend beleggen geen simpele vanzelfsprekendheid meer. Fondsen die voorheen vlekkeloos duurzaam waren, passen soms hun regels aan. En juist daarom is een professionele, meekijkende blik onmisbaar.

Voor Menno Fund is rendement nooit het enige doel. Het is het middel om vermogen zorgvuldig op te bouwen, zonder de doopsgezinde waarden los te laten. Het bestuur zet de piketpaaltjes, Index People zoekt de juiste fondsen, gooit bij twijfel de motorkap open, en trekt aan de bel als het beleid van het beleggingsfonds te ver afwijkt.

Interview en foto’s: Hendrina de Graaf